Khí hậu Thảo nguyên Bán khô hạn Nóng: Các vùng BSh
Khí hậu thảo nguyên bán khô hạn nóng, ký hiệu BSh trong phân loại Köppen, nằm ở vùng chuyển tiếp giữa các sa mạc thực sự và khí hậu ẩm hơn trên thế giới. Nó xuất hiện ở vùng khuất mưa của các dãy núi, rìa các sa mạc cận nhiệt đới, và trên khắp các lục địa rộng lớn ở vĩ độ thấp đến trung bình. Các khu vực đáng chú ý bao gồm Sahel phía nam Sahara, một phần tiểu lục địa Ấn Độ (đặc biệt là tây bắc Ấn Độ và Pakistan), vùng Sừng châu Phi, đông bắc Brazil, và rải rác ở Mexico, Úc và Nam Phi. Mùa hè nóng như thiêu đốt, nhiệt độ ban ngày thường xuyên vượt quá 40°C (104°F), trong khi mùa đông ôn hòa đến ấm áp. Lượng mưa ít ỏi và có tính mùa vụ cao, thường tập trung vào một mùa mưa ngắn ngủi giúp cảnh quan không trở thành sa mạc hoàn toàn.
Thành phố hàng đầu trong kiểu khí hậu này
Về khí hậu Hot Semi-Arid Steppe
Mã Köppen BSh định nghĩa khí hậu bán khô hạn nóng (thảo nguyên) nơi lượng mưa hàng năm dưới 500 mm (20 inch) nhưng nhiều hơn một nửa ngưỡng khí hậu sa mạc. Chữ 'S' viết tắt cho thảo nguyên (steppe), chỉ ra rằng thảm thực vật điển hình là cỏ thấp và cây bụi, không phải rừng hay sa mạc trơ trụi. Chữ 'h' biểu thị nhiệt độ nóng, với nhiệt độ trung bình năm trên 18°C (64,4°F). Ngưỡng khô hạn được tính bằng công thức có tính đến phân bố mưa theo mùa: nếu mưa chủ yếu vào mùa hè (như thường thấy ở các vùng BSh chịu ảnh hưởng nhiệt đới), ngưỡng này cao hơn; nếu mưa nhiều vào mùa đông thì thấp hơn. Sắc thái này phân biệt BSh với cả sa mạc nóng (BWh) và khí hậu bán khô hạn mát hơn (BSk).
Mô hình nhiệt độ ở khí hậu BSh có sự chênh lệch lớn giữa ngày và đêm cũng như theo mùa. Nhiệt độ cao vào mùa hè ở những nơi như Khartoum, Sudan hay Jaipur, Ấn Độ thường đạt 45°C (113°F) vào tháng 5-6, trong khi đêm mùa đông có thể xuống 10°C (50°F). Lượng mưa hàng năm trung bình từ 250 đến 500 mm, hầu như rơi hoàn toàn trong mùa mưa kéo dài 3-4 tháng. Ví dụ, tại thành phố Sahel là Ouagadougou, Burkina Faso, gần như toàn bộ 800 mm lượng mưa rơi từ tháng 6 đến tháng 9, tạo nên một mảng xanh tươi tốt nhưng ngắn ngủi. Thời gian còn lại trong năm là điều kiện khô cằn và nắng gắt. Độ ẩm thấp ngoại trừ mùa mưa, khiến cái nóng khô dễ chịu hơn vùng nhiệt đới ẩm.
Du khách đến các vùng BSh nên mang quần áo nhẹ, thoáng khí che kín da để tránh cháy nắng và bụi. Mũ rộng vành, kính râm và kem chống nắng SPF cao là cần thiết. Thời điểm tốt nhất để tham quan là mùa khô mát mẻ: từ tháng 11 đến tháng 2 ở Bắc bán cầu, khi nhiệt độ ban ngày dao động quanh 25-30°C (77-86°F) và đêm dễ chịu. Mùa mưa dù xanh tươi nhưng mang đến lũ lụt, bùn đất và độ ẩm cao, cùng với muỗi. Có thể cần áo khoác nhẹ vào buổi tối vì nhiệt độ giảm mạnh sau khi mặt trời lặn. Bình nước tái sử dụng và chất điện giải rất quan trọng để chống mất nước.
Các thành phố đáng chú ý trong vùng BSh bao gồm Jaipur (Ấn Độ), với đỉnh mưa gió mùa vào mùa hè và nhiệt độ thấp mùa đông gần 10°C, nơi du khách đổ về từ tháng 10 đến tháng 3. Ở châu Phi, Khartoum (Sudan) trải qua cái nóng cực độ từ tháng 4 đến tháng 6, sau đó là mùa mưa ngắn; vị trí gần sông Nile tạo nên vi khí hậu ven sông độc đáo. Nội địa Recife, Petrolina (Brazil), có biến thể bán khô hạn nhiệt đới với lượng mưa thất thường, là trung tâm nông nghiệp tưới tiêu. Trong khi đó, Phoenix (Arizona, Mỹ), thường được coi là sa mạc BWh, nằm ngay trên ngưỡng BSh theo một số định nghĩa, với gió mùa hè mang đến độ ẩm ngắn ngủi – cho thấy những vùng khí hậu này có thể biến động như thế nào. Mỗi thành phố mang một hương vị riêng của thảo nguyên: từ những cung điện màu hồng của Jaipur đến thảo nguyên keo của Sahel.
Câu hỏi thường gặp
Khí hậu bán khô hạn nóng xuất hiện ở đâu?
Khí hậu thảo nguyên bán khô hạn nóng (BSh) xuất hiện dọc theo rìa các sa mạc lớn, như Sahel giáp Sahara, ở một phần Ấn Độ (Rajasthan), đông bắc Brazil, Mexico, nam châu Phi và nội địa Úc. Chúng thường nằm ở vùng khuất mưa hoặc nội địa lục địa ở vĩ độ từ 15° đến 30°.
Sự khác biệt giữa BSh và BWh là gì?
BSh (bán khô hạn nóng) nhận nhiều mưa hơn BWh (sa mạc nóng) nhưng vẫn dưới 500 mm hàng năm. Thảo nguyên hỗ trợ cỏ và cây bụi, trong khi sa mạc thực sự có ít thảm thực vật. Ngưỡng chính xác phụ thuộc vào mùa mưa: BSh có lượng mưa trên mức cắt sa mạc trong công thức Köppen.
Khí hậu bán khô hạn nóng có thích hợp cho du lịch không?
Có, nhưng thời điểm tốt nhất là vào mùa khô mát mẻ (mùa đông). Ví dụ, hãy đến Jaipur từ tháng 11 đến tháng 2 để có ngày dễ chịu khoảng 25°C và bầu trời quang đãng. Mùa hè rất nóng, và mùa mưa có thể gây lũ lụt và độ ẩm cao. Hãy mang theo đồ phù hợp cho nắng và khô.
Loại thảm thực vật nào phát triển trong khí hậu thảo nguyên?
Thảm thực vật chủ yếu là cỏ thấp, cây bụi gai và cây keo rải rác thích nghi với hạn hán. Các loại cây trồng như kê và cao lương được trồng ở những nơi có tưới tiêu. Trong mùa mưa ngắn, cảnh quan trở nên xanh tươi, nhưng nhanh chóng chuyển sang màu nâu khi thời tiết khô trở lại.
BSh khác với Cfa (cận nhiệt đới ẩm) như thế nào?
Cfa (cận nhiệt đới ẩm) có lượng mưa hàng năm dồi dào (thường trên 1000 mm) và mùa hè nóng với độ ẩm cao. BSh khô hơn nhiều (dưới 500 mm) với độ ẩm thấp ngoài mùa mưa. Cả hai đều có mùa hè nóng, nhưng mô hình mưa khác nhau rõ rệt – BSh có mùa khô rõ rệt, trong khi Cfa có độ ẩm quanh năm.
Những động vật nào sống ở vùng bán khô hạn nóng?
Động vật hoang dã bao gồm động vật ăn cỏ như linh dương, ngựa vằn (ở Sahel) và chuột túi (ở Úc), cùng với các loài săn mồi như sư tử, linh cẩu và chó rừng. Bò sát (rắn, thằn lằn) rất phổ biến. Nhiều loài động vật hoạt động về đêm để tránh cái nóng ban ngày. Gia súc như dê và lạc đà rất thích nghi với điều kiện khô hạn.